بيش از 98 % سكنهء ايران مسلمان و از اين عده 93 % شيعه ( مذهب رسمى كشور ) و بقيه سنى ( اكثر كردها ، بلوچها و تركمنها ) و اسماعيلى و غيره هستند . جامعهء كوچك زردشتيها ( بين 000 / 10 - 000 / 15 ) نفر و اغلب در يزد و كرمان و تهران و اطراف آنجا سكنى دارند . اقليتها يهودى ( حدود 000 / 40 ) ، ارمنى ( حدود 000 / 120 و بيشتر در رضائيه ، تبريز ، تهران ، فريدن ، و جلفاى اصفهان ) زندگى مىكنند . آسورى ( بيشتر در ناحيهء رضائيه ) ، پرتستان و كاتوليك رومى نيز وجود دارد ( ارقام به استناد سرشمارى آبان سال 1335 ه . ش است . ) « 1 » زبان رسمى ايران زبان فارسى است كه نه فقط در ايران بلكه از كوههاى زاگرس تا پامير و سير دريا گسترش دارد . برطبق سرشمارى آبان 1335 ه . ش . جمع كل افراد بزرگتر از 10 سال كشور ايران 584 / 690 / 12 تن بوده است كه از آن جمله 484 / 908 / 1 ( 04 / 15 % ) نفر داراى حداقل سواد و بقيه ( 85 % ) بيسواد بوده‌اند . از جمعيت با سواد مذكور فقط 17 % يعنى 603 / 32 تن داراى تحصيلات عاليه و 86 / 18 % يعنى 979 / 359 نفر داراى تحصيلات متوسطه بوده‌اند . « 2 » دموگرافى « يعنى علم تحقيق در جمعيتهاى انسانى . . . با اينكه قبل از قرن 19 نيز سابقه داشته است ولى از آغاز قرن 19 بسبب توسعه و تعميم سرشمارى و آمارگيرى و دفاتر آمارى سجل احوال متزايدا توسعه يافت ، ولى از حدود آمار كمّى جمعيت تجاوز نكرد . « كتله » دامنهء آن را بسط داد و « برتيون » آن را به صورت علمى مستقل بنيان نهاد . حاليه دو نوع دموگرافى « 3 » تشخيص مىدهند . دموگرافى كمى كه ، با استفاده از سرشماريها و آمارهاى سجل احوالى و پرسشنامه‌هاى خاص ، به بحث در پديده‌هاى جمعيتى ( رقم جمعيت ، ساختمان جمعيت برحسب سن و جنس و غيره ، نسبتهاى درصد ازدواج و ولادت و مرگ ) مىپردازد ؛ و دموگرافى كيفى ، كه در آن از دخالت عوامل ، زيست‌شناسى ، و اقتصادى و اجتماعى و فكرى در تغييرات كمى جمعيت بحث مىشود . » « 4 » اطلاعاتى در پيرامون جمعيت ايران « احتمالا اطلاع از تعداد نفوس ، و شايد از تركيب و طبقات مختلف آن ، از ايام قديم از جهاتى و تا حدودى مورد توجه بوده است . رواج نوعى نظام اجبارى در عهد ساسانيان ، كه برحسب روايات شاهنامه در ذكر پادشاهى اردشير بابكان ، منتهى به ثبت نام تمام جوانان در ديوان سپاه مىشد ، اقدامات بعضى از شاهنشاهان ساسانى در تجديد مساحت اراضى ، براى تقويم مالياتها كه از عامهء مردم ( بجز طبقات ممتاز ) وصول مىشد ، جملگى مستلزم فرض وجود دفاتر ثبت و اطلاع از تعداد سربازان و مؤديان ماليات است ، و ظاهرا همين دفاتر و سوابق در اوايل عهد اسلام ، در دست

--> ( 1 ) . دايرة المعارف فارسى ، به سرپرستى غلامحسين مصاحب ، ج 1 ص 327 ( 2 ) . همان . ( 3 ) . demography ( 4 ) . دايرة المعارف فارسى ، پيشين ، « دموگرافى » ص 995 ( باختصار ) .